ಅಂದಿನ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಮೈಗೆ ಅಂಟುತ್ತಿತ್ತು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಂಟುತ್ತಿತ್ತು
ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಆಟಗಳು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿಸುವ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಪಾಠಶಾಲೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಬೆರಳು ಆಡಿಸುತ್ತಾ 'ಲೆವೆಲ್ ಅಪ್' ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಧೂಳು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪುರಾಣ ಪುರುಷರನ್ನೇ ಮೀರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅಂದು ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು, ಕವಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಆನಂದ ಇಂದು ಕೃತಕ ಪರದೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಆ ಆಟಗಳು ಕೇವಲ ದೇಹಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ನೀಡದೆ, ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕಾರದ ನೀರೆರೆದವು.
ನಮ್ಮ ಚೌಕಾಬಾರ ಅಥವಾ ಪಗಡೆಯ ಆಟವನ್ನೇ ತಗೊಳ್ಳಿ. ಇದು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಕವಡೆಗಳ ಆಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕೃಷ್ಣಪರಮಾತ್ಮ ಹೇಳಿದ 'ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ'ದ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಕ್ಲಾಸ್! ನಾವು ಹಾಕಿದ ಕವಡೆಗಳು ಉಲ್ಟಾ ಬೀಳುತ್ತವೋ ಅಥವಾ ಸೀದಾ ಬೀಳುತ್ತವೋ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಧಿಯ ಆಟ. ಆದರೆ ಬಿದ್ದ ಅಂಕಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ. ಇದು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೆ ಮಿಸ್ ಆದ ಲಾಜಿಕ್! ನಮಗೆ ಆ ಲಾಜಿಕ್ ಅಂಗಳದಲ್ಲೇ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಂಕ ಬೀಳದಿದ್ದರೆ, "ದೇವರು ವರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಪೂಜಾರಿ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬಂತೆ ಕವಡೆ ಹಾಕಿದವನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶಾಪಗಳು ಪುರಾಣದ ಋಷಿಗಳ ಶಾಪಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಇನ್ನು ಕುಂಟೇಬಿಲ್ಲೆ ಆಟವಂತೂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ 'ಮೋಕ್ಷ'ದ ಹಾದಿ ಇದ್ದಂತೆ. ಆ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ, ಬಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ 'ಹಣ್ಣು' ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದೆಯಲ್ಲ—ಅದು ಒಬ್ಬ ಸಂಸಾರಿ ಸಕಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಷ್ಟೇ ಸಾಹಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆರೆ ತುಳಿದರೆ 'ಔಟ್' ಎಂಬ ನಿಯಮ, ಧರ್ಮದ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿದರೆ ನರಕ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಎಂಬ ಪುರಾಣದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನೇ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಡುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಡುವಾಗ ನಾವು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ನಟರಾಜನೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಬೆರಗಾಗುತ್ತಿದ್ದನೇನೋ! ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಬೋಧಿಸುವ 'ಲಕ್ಷ್ಯ'ದ ಕಡೆಗಿನ ಗಮನ ಇಲ್ಲಿ ಕುಂಟುತ್ತಲೇ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಳಗುಳಿಮನೆ ಆಟವಂತೂ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅಜ್ಜಿಯರ ಪಾಲಿನ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್ ವೇದಾಂತ. ಒಂದು ಗುಳಿಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಂಚುತ್ತಾ ಸಾಗುವುದು 'ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ' ತತ್ವಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ. ಯಾವುದನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಇರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ಹಂಚಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಗಣಿತಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಜೀವನಧರ್ಮ. "ಅತಿ ಆಸೆ ಗತಿ ಗೇಡು" ಎಂಬ ಪುರಾಣದ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಜ್ಜಿ ಆಟ ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದ ಹಾಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಆಟದಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಗಳು ಖಾಲಿಯಾದಾಗ ಸಿಗುವ ಆ ಶೂನ್ಯ ಭಾವ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ವೇದಾಂತಿಗಳು ಹೇಳುವ 'ನಿರ್ವಾಣ'ಕ್ಕಿಂತೇನು ಕಮ್ಮಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಬಾಲ್ಯದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸತ್ಯವೆಂದರೆ ಚಿನ್ನಿದಾಂಡು. ಇದನ್ನು ಆಡುವಾಗ ನಾವು ಚಿನ್ನಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ದೂರ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೆವು ನೋಡಿ, ಅದು ಸರಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಅರಿಷಡ್ವರ್ಗಗಳನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ತಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಂತರದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಕಂಡರೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಆರ್ಯಭಟನೇ ಬಂದು ನಮಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಿದ್ದ! ಇನ್ನು ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟವು ಸರಿಯಾಗಿ 'ಸಮುದ್ರ ಮಥನ'ದ ರಿಹರ್ಸಲ್ ಇದ್ದಂತೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ದೇವತೆಗಳು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದಾನವರು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಹಗ್ಗವೇ ವಾಸುಕಿ ಸರ್ಪ! ಬದುಕು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಇದು ಸಾರುತ್ತಿತ್ತು.
ಮತ್ತೊಂದು ಮಜಬೂತಾದ ಆಟವೆಂದರೆ ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ. "ಕಣ್ಣಾ ಮುಚ್ಚೆ ಕಾಡೇ ಗೂಡೇ..." ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾ ನಾವು ಅವಿತು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು ನೋಡಿ, ಅದು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಈ ಮಾಯಾವಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಂಕೇತ. ದೇವರು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ನಾವು ಸಂಸಾರ ಎಂಬ ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ! ಅಕಸ್ಮಾತ್ 'ದೊಣ್ಣೆ ನಾಯಕ' ನಮ್ಮನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟರೆ, ನಾವು ಮತ್ತೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವ ಸರದಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕು. ಇದು ಪುನರಪಿ ಜನನಂ ಪುನರಪಿ ಮರಣಂ ಎಂಬ ಚಕ್ರದ ಸುಲಭ ಪಾಠವಾಗಿತ್ತು.
ಮಳೆಗಾಲದ ಕಾಗದದ ದೋಣಿ ಬಿಡುವುದು ನಮ್ಮ ಪಾಲಿನ 'ರಾಮಸೇತು' ನಿರ್ಮಾಣದಷ್ಟೇ ಗಂಭೀರ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಬದುಕು ಕ್ಷಣಭಂಗುರ ಎಂಬ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತತ್ವವನ್ನು ಆ ಪುಟ್ಟ ಕಾಗದದ ದೋಣಿ ನಮಗೆ ನಗುನಗುತ್ತಲೇ ಕಲಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಹುಲಿ-ಕುರಿ ಆಟವಂತೂ ರಾಜತಂತ್ರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ! ಹುಲಿ ನುಗ್ಗಿ ಬಂದಾಗ ಕುರಿಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಿ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟುವ ದೃಶ್ಯ, "ಸಂಘೇ ಶಕ್ತಿಃ ಕಲೌ ಯುಗೇ" ಎಂಬ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕಬಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ಬುಗುರಿ ಆಟಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರದ ಗತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಹೀಗೆ ಅಂದಿನ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಮೈಗೆ ಅಂಟುತ್ತಿತ್ತು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಂಟುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದು ನಮ್ಮ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ 'ಧರ್ಮ' ಎಂಬ ಕಣ್ಣು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ಗೆದ್ದರೆ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ 'ಬೇತಾಳ' ಬಂದು ಕಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯ ನಮಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಆಟಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಜಾಣರಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕಾರವಂತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವು. ವೇದಗಳ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲಕ ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ, ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕಾಲ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುವರ್ಣ ಯುಗವೇ ಸರಿ. ನಮ್ಮ ಆಟಗಳೇ ನಮಗೆ ಗೀತೆ, ಅವುಗಳೇ ನಮಗೆ ವೇದ!
- ಪ್ರಸನ್ನ ಹೊಳ್ಳ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ
ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ಈಗ ಸ್ವದೇಶಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ Arattai ನಲ್ಲಿ... ನಮ್ಮ ಚಾನೆಲ್ಗೆ ನೀವೂ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ.
ನಿರಂತರ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಚಾನೆಲ್ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ
ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್’ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಪುಟ ಲೈಕ್ ಮಾಡಿ
ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ವಾಟ್ಸಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಲು ಈ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

