ಬೆಳವಣಿಗೆ-ಹಣದುಬ್ಬರದ ನಡುವೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಸಮತೋಲನ

ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ; ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಒತ್ತು

ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ (ಆರ್‌ಬಿಐ)ನ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಮಿತಿಯ ನಿನ್ನೆಯ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7) ನಿರ್ಧಾರವು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ದೀರ್ಘ ವಿರಾಮದ ಬಳಿಕ ರೆಪೊ ದರವನ್ನು ಶೇ.5.25ರಿಂದ 5.50ಕ್ಕೆ 25 ಬೇಸಿಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದು ಕೇವಲ ಬಡ್ಡಿ ದರದ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ; ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಹೌದು. ಈ ನಿರ್ಧಾರದೊಂದಿಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ತನ್ನ ನೀತಿ ನಿಲುವನ್ನು ‘ತಟಸ್ಥ’ದಿಂದ ‘ಕ್ಯಾಲಿಬ್ರೇಟೆಡ್ ಟೈಟನಿಂಗ್’ (ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ) ಕಡೆಗೆ ಬದಲಿಸಿದೆ. 

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮೊದಲ ದರ ಏರಿಕೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ

ಕೋವಿಡ್‌-19 ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದ್ದ ಆರ್‌ಬಿಐ, ನಂತರ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ 2022-23ರಲ್ಲಿ ದರಗಳನ್ನು ಏರಿಸಿತ್ತು. 2023ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಬಳಿಕ ರೆಪೊ ದರದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದೀಗ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ದರ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಬದಲಾಗಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ. 

ಆದರೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ದರ ಏರಿಕೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಶೇ.6.7ರಿಂದ 7.1ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕಕ್ಕಿಂತ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸವಾಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಹಣದುಬ್ಬರ: ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ

ಆರ್‌ಬಿಐನ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು. ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ದುರ್ಬಲ ಮುಂಗಾರು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸರಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 2026-27ರ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ಶೇ.5.2ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದೆ. 

ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಅದು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಆರ್‌ಬಿಐನ ಉದ್ದೇಶ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿರಂತರ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಜನರ ನೈಜ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಉಳಿತಾಯ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಮೂರು ಸವಾಲುಗಳು: ತೈಲ, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರ್‌ಬಿಐ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೂರೈಕೆ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು.

ಮೊದಲನೆಯದು—ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಭಾರತದ ತೈಲ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಎರಡನೆಯದು—ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ. ದುರ್ಬಲ ಮುಂಗಾರು ಹಾಗೂ ಎಲ್‌-ನಿನೊದಂತಹ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಒತ್ತಡ ತರುತ್ತದೆ. 

ಮೂರನೆಯದು—ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಒತ್ತಡ. ಜಾಗತಿಕ ಬಡ್ಡಿದರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಡಾಲರ್‌ನ ಬಲ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಮದು ವೆಚ್ಚಗಳು ರೂಪಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿವೆ. ರೂಪಾಯಿ ದುರ್ಬಲವಾದಾಗ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಮದು ಸರಕುಗಳು ದುಬಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವಿನಿಮಯ ದರದ ಸ್ಥಿರತೆಯೂ ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ಕಹಿ; ಉಳಿತಾಯದಾರರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಿಹಿ

ರೆಪೊ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಪರಿಣಾಮ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೆಪೊ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಗೃಹ, ವಾಹನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳ ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಸಾಲಗಾರರ ಇಎಂಐ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಾಲದ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. 

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಠೇವಣಿ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ಉಳಿತಾಯದಾರರು ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಿತ ಠೇವಣಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಏನು ಲಾಭ?

ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಜನರ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮದು ಹಣದುಬ್ಬರ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ವೆಚ್ಚಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ತಗ್ಗಬಹುದು.

ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರವು ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಲದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೆಪೊ ದರ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಎಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು, ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆ, ರೂಪಾಯಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ.

ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೂ ಮರೆಯದ ಆರ್‌ಬಿಐ

ಈ ಬಾರಿಯ ನೀತಿಯ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ—ಹಣದುಬ್ಬರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಲುವಿನ ಜತೆಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬಲವಾದ ಸೇವಾ ವಲಯ, ಹೂಡಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವೆಚ್ಚ, ಸಾಲದ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ರಫ್ತುಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಆರ್‌ಬಿಐ ಗುರುತಿಸಿದೆ. 

ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ‘ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಣದುಬ್ಬರ?’ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

ಕಹಿ ಔಷಧ; ಸ್ಥಿರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೂಡಿಕೆ

ರೆಪೊ ದರ ಏರಿಕೆಯು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆ ತರಬಹುದು. ಷೇರು ಮತ್ತು ಬಾಂಡ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಏರಿಳಿತ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಣದುಬ್ಬರವು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೀರಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಈಗ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಆಘಾತಗಳು—ತೈಲ ಬೆಲೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಘರ್ಷ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ, ರೂಪಾಯಿ ಒತ್ತಡ—ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಫಲವನ್ನು ಕುಂದಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರ್‌ಬಿಐನ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರ ರೆಪೊ ದರ ಏರಿಕೆ ಇಂದಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ನಾಳೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವುದು—ಇದೇ ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪಯಣದ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲು. 

ಡಾ. ಎ. ಜಯಕುಮಾರ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಉಜಿರೆ