ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಬ್ಬಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಶಿಷ್ಠ, ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬ ಯುಗಾದಿಯಾಗಿದೆ. ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವು ಹಿಂದೂಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮತ್ತು ಹೊಸತನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪಾಡ್ಯಮಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಯುಗಾದಿ ಪದದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದಾದರೆ 'ಯುಗಾದಿ' ಎಂಬ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಯುಗ' (ಕಾಲ) ಮತ್ತು 'ಆದಿ' (ಆರಂಭ) ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಹೊಸ ಕಾಲದ ಆರಂಭ ಅಥವಾ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆರಂಭ ಎಂದರ್ಥ. ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ಈ ದಿನದಂದೇ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ 'ಹೊಸತನ' ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಪಂಚಾಂಗ ಬದಲಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬುವ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. "ಈ ವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಸಸಿ ನೆಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ." ಎಂಬುದು ನಾವು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿದೆ.
ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯು ಮನೆ-ಮನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲೇ ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಸುಣ್ಣ-ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನೆಯ ಮುಂಬಾಗಿಲಿಗೆ ಹಸಿರು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳ ತೋರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಹಸಿರು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳು ಮನೆಗೆ ಹೊಸ ಕಳೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಮೈಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು (ಅಭ್ಯಂಜನ) ರೂಢಿ. ಇದು ಹೊಸ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶರೀರವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಯುಗಾದಿಯಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಕೇವಲ ದೇಹದ ಶುದ್ಧಿಯಲ್ಲ. ಇದು ಹಳೆಯ ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಹೊಸ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸಜ್ಜಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡಿಗರಿಗಂತೂ ಯುಗಾದಿ ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಟ್ಟು (ಹೋಳಿಗೆ) ಯುಗಾದಿಯ ವಿಶೇಷ ತಿನಿಸಾದರೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಗ್ಗಿ ಮತ್ತು ಕಡಬಿನ ಅಡುಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯುಗಾದಿಯ ಮಾರನೆಯ ದಿನವನ್ನು ಹೊಸ ತೊಡುಕು ಎಂದು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ಮಾಂಸಾಹಾರ ಪ್ರಿಯರು ಮಾಂಸಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕುಟುಂಬದವ ರೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಊಟ ಸವಿಯುವುದು ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. "ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ದಿನಚರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ." ಎಂಬುದೇ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿದೆ.
ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವೆಂದರೆ ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲ ಸವಿಯುವುದು. ಹಬ್ಬದ ಮಾರನೇ ದಿನದ ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ ಕೈಮುಗಿದು, ಬೇವು ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಹಂಚಿ ಕಿರಿಯರು ಹಿರಿಯರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬೇವು- ಬೆಲ್ಲ: ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾದ್ಯವಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೇವು: ಕಹಿ (ಬದುಕಿನ ನೋವು-ಕಷ್ಟಗಳು) ಬೆಲ್ಲ: ಸಿಹಿ (ಬದುಕಿನ ಸುಖ-ಸಂತೋಷಗಳು) ಇವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳೆರಡನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಹಿ ಬೇವು ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಸವಿಯುವುದು "ಜೀವನದ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳನ್ನು ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಉಬ್ಬದೆ, ಸೋಲಿಗೆ ಕುಗ್ಗದೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬ ಸಂಕಲ್ಪದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪುಟವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಸುಸಂದರ್ಭ ವಾಗಿದೆ. ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಸವಿಯುವಾಗ ನಾವು ಮಾಡುವ 'ಸಂಕಲ್ಪ' ನಮ್ಮ ಇಡೀ ವರ್ಷದ ಹಾದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ನಮಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆ. ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಹಿರಿಯರು ಅಥವಾ ಪುರೋಹಿತರಿಂದ ಪಂಚಾಂಗ ಕೇಳುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆ ವರ್ಷದ ಮಳೆ, ಬೆಳೆ, ಗ್ರಹಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಶಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದು, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ 'ಹೊಸತನ'ವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಪಂಚಾಂಗ ಬದಲಾಗುವುದ ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬುವ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಕಾಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಹೊಸತನ (ನವ ಪಲ್ಲವ) ಯುಗಾದಿ ಬರುವುದು ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸಿದ ಮರಗಳು ಎಳೆ ಹಸಿರಿನ ಚಿಗುರನ್ನು (ನವ ಪಲ್ಲವ) ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಮಾವಿನ ಮರಗಳು ಹೂ ಬಿಟ್ಟು ಕಂಪು ಬೀರುತ್ತವೆ, ಬೇವಿನ ಮರಗಳು ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. ಗಿಡಮರಗಳ ನಡುವೆ ಕೋಗಿಲೆಯ ಗಾಯನ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆಗಮನವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಮರಗಿಡಗಳು ಹಳೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸಿ ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಪಡೆಯುವಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರು ಸಹ ಹಳೆಯ ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಹೊಸ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕೆಂಬುದೇ ಈ ಹಬ್ಬದ ನಿಜವಾದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. "ಈ ವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಹೊಸ ಕೌಶಲ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತೇನೆ. ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಜ್ಞಾನದ ಹರಹನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ." ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿದೆ. ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ "ಹಳೆಯದನ್ನು ಮರೆತು, ಹೊಸ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗು" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪಾಠ. ಹಳೆ ಬೇರು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಸೇರಿದಾಗ ಮರಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ಬರುವಂತೆ, ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಯುಗಾದಿಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎನಿಸಿದೆ. "ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಕೈಲಾದ ಅಳಿಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ." ಎಂಬ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದರಂತೆ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಗಿದರೆ ಬದುಕು ಪುನೀತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಳೆ ಬೇರು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಸೇರಿದಾಗ ಮರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕಳೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಸಂಕಲ್ಪಗಳ ಚಿಗುರು ಮೂಡಿದಾಗ ಬದುಕು ಸುಂದರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವರಿಗೂ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
- ಕೆ.ಎನ್. ಚಿದಾನಂದ. ಹಾಸನ
ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ಈಗ ಸ್ವದೇಶಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ Arattai ನಲ್ಲಿ... ನಮ್ಮ ಚಾನೆಲ್ಗೆ ನೀವೂ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ.
ನಿರಂತರ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಚಾನೆಲ್ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ
ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್’ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಪುಟ ಲೈಕ್ ಮಾಡಿ
ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ವಾಟ್ಸಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಲು ಈ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
