ನನ್ನ ನೋವು ಬೇಡ… ಜೀವನ ಗೆಲ್ಲುವ ಧೈರ್ಯ ಇರಲಿ
- ಡಾ. ಎ. ಜಯಕುಮಾರ ಶೆಟ್ಟಿ, ಉಜಿರೆ
ಮಗುವಿಗೆ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೊಡಿಸುವ ಪೋಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನ ನೋವು:
“ನಾನು ನನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೆಗೆದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ… ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟ ನನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಬರಬಾರದು ಎಂದು… ನನಗೆ ಸಿಗದಿದ್ದನ್ನು ನನ್ನ ಮಗು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು… ಆದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಮಗು ಸರಿಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಿಲ್ಲ…” -ಇದು ಇಂದು ಅನೇಕ ಪೋಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಮೂಡುವ ನೋವಿನ ಮಾತು. ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಸೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಡುವ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯೇನಿಲ್ಲ. ತಾವು ಅನುಭವಿಸಿದ ಕೊರತೆ, ಅವಮಾನ, ಹಸಿವು, ಕಷ್ಟ, ಬಯಸಿದ ವಸ್ತು ಸಿಗದೆ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದ ದಿನಗಳು… ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಪೋಷಕರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
“ನಾನು ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟ ನನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಬೇಡ” ಎಂಬ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಾವನೆ
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜೊತೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಪ್ಪಲಿ ಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ತಂದೆ, ಇಂದು ಮಗುವಿಗೆ ದುಬಾರಿ ಶೂ ಕೊಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಬಳಸಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಸೈಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ ತಂದೆ, ಮಗುವಿಗೆ ಹೊಸ ಸೈಕಲ್ ಕೊಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಟಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದ ತಾಯಿ, ಇಂದು ಮಗು ಕೇಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಟಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತಾನು ಮೊಬೈಲ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನೇ ನೋಡದೆ ಬೆಳೆದವನು, ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಕೈಗೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮೊಬೈಲ್ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮಾತು — “ನಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಷ್ಟ ನನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಬೇಡ.”
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕನ್ನೂ ಕಲಿಸೋಣ
ಆದರೆ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸತ್ಯವೆಂದರೆ, ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅವರಿಂದ ದೂರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಮಗುವಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವೂ ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಸಿಗುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಕಾಯುವುದನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ? ತನ್ನ ಆಸೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಮುಂದೂಡುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ? ಸಿಗದಿದ್ದಾಗಲೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ? ಸೋತಾಗ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ?
ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆಯೇ?
ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಪೋಷಕರ ಸಹಜ ಪ್ರೀತಿ. ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಾವು ಕೊಡುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ, ನಾವು ಕಲಿಸುವ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ. ದುಬಾರಿ ಮೊಬೈಲ್ ಕೊಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಮಯದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅದರಿಂದ ಕಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೆಯ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಣದಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೊಠಡಿ ಕೊಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮಗುವಿನ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲು ಅದರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಓದಿ
“ಓದು… ಓದು…” ಎಂದು ಪ್ರತಿದಿನ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಗುವಿಗೆ ಓದುವ ಆಸಕ್ತಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾವು ಮಗುವನ್ನು ಓದಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಓದಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಓದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಜೀವನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು. ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕ ಪಡೆಯಲು ಅಲ್ಲ, ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು. ಪುಸ್ತಕದ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲ; ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಯೋಚಿಸುವುದು, ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು, ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಲಿಕೆಯ ಭಾಗವೇ.
ಓದಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮಗುವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ
ಮಗು ಸರಿಯಾಗಿ ಓದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು “ಸೋಮಾರಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಏನಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ಪೋಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ವಿಷಯ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಓದುವ ವಿಧಾನ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆಯೇ? ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆಯೇ? ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆಯೇ? ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ನಂಬಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಇತರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅದರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಮಗುವಿನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತೆರೆದು ನೋಡುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೆರೆದು ನೋಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಗಮನ ಬೇಕು
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಗುವಿಗೆ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಬೇಕಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಿರಬಹುದು. ಹೊಸ ಆಟಿಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾರಾದರೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಇರಬಹುದು. ದುಬಾರಿ ಉಡುಗೊರೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; “ನೀನು ಏನೇ ಮಾಡಿದರೂ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಬೇಕಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾವು ಮಕ್ಕಳ ನಿಜವಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ ಮುಗಿಯಿತು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
“ಇಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರೀತಿಯೇ
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ “ಇಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರೀತಿಯೇ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಪೂರೈಸುವುದು ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲ. “ಇದು ಈಗ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ”, “ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಬೇಕು”, “ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇದೆ”, “ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೀನು ಮೊದಲು ನಿನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದಲ್ಲ. ಅದು ಅವರನ್ನು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ನಾಳೆ ಜಗತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಅವರು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಬಾಗಿಲುಗಳೂ ಅವರು ಬಯಸಿದಾಗ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಕನಸುಗಳೂ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೇ ನನಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಗಮನ ಬೇಕು
ನಾವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಅವರು ನಮ್ಮ ನೆರಳಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರಲೇಬೇಕು. ಅಂದು ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಹಣಕ್ಕಿಂತ ನಮ್ಮಿಂದ ಕಲಿತ ಧೈರ್ಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗಿಂತ ನಮ್ಮಿಂದ ಕಲಿತ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಕೊಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ನಾವು ಕಲಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
ನಾವು ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಕೊಡಬೇಡಿ; ಆದರೆ ಅದರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿ
ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಕಷ್ಟಗಳು ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಬಹುದು. ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಳೆದ ದಿನಗಳು ನಮಗೆ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆ ಕಲಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರದ ಮೌಲ್ಯ ಕಲಿಸಬಹುದು. ಹಣದ ಕೊರತೆ ನಮಗೆ ಉಳಿತಾಯ ಕಲಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಹಣದ ಬೆಲೆ ಕಲಿಸಬಹುದು. ಅವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆ ನಮಗೆ ಪರಿಶ್ರಮ ಕಲಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಪರಿಶ್ರಮದ ಮಹತ್ವ ಕಲಿಸಬಹುದು. ಸೋಲು ನಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸೋಲನ್ನು ಹೆದರಬಾರದು ಎಂದು ಕಲಿಸಬಹುದು.
ಮಕ್ಕಳ ಕೈಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಡಿ
ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ತನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ದುಬಾರಿ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಕೊಡಿಸಿದಾಗ ಮಗು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೇ ತಂದೆ ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮಾತನಾಡಿದರೆ, ಆ ನೆನಪು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಉಳಿಯಬಹುದು. ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ ಮಗುವಿಗೆ ನೂರು ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದರ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸುತ್ತಾ “ನಾನು ಇದ್ದೇನೆ, ಹೆದರಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಒಂದು ಮಾತು ಮಗುವಿನ ಇಡೀ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಬಹುದು.
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುವಂತೆ ಬೆಳೆಸಿ
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಾವು ನೀಡಬೇಕಾದದ್ದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನಂತರವೂ ಅವರು ಬದುಕಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ನಾವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ವಿವೇಕ. ಸೋತರೂ ಕುಗ್ಗದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮನಸ್ಸು. ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳದೆ ಕಾಯುವ ತಾಳ್ಮೆ. ತಪ್ಪಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ. ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಓಡಿ ಹೋಗದೆ ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ. ಇವೇ ನಿಜವಾದ ಆಸ್ತಿ.
“ನನ್ನ ಮಗು ನನ್ನಂತಾಗಬಾರದು” ಎಂಬುದರ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ
“ನನ್ನ ಮಗು ನನ್ನಂತೆ ಕಷ್ಟಪಡಬಾರದು” ಎನ್ನುವ ಪೋಷಕರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ - “ನನ್ನ ಮಗು ನಾನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕಲಿತ ಜೀವನದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.” ನಾವು ಅನುಭವಿಸಿದ ನೋವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಡಿ; ಆದರೆ ಆ ನೋವು ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿದ ಬಲವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ. ನಾವು ನಡೆದ ಮುಳ್ಳಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಅವರ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳು ಬಂದಾಗ, ಅದನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕಲಿಸಬೇಕು.
ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ
ಕೊನೆಗೆ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು- “ನಾನು ನನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆಯಾ, ಅಥವಾ ಜೀವನವನ್ನು ಎದುರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆಯಾ?” ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬದುಕಬಲ್ಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡುವುದು ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ. ಅವರ ಕೈಗೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತುಂಬುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತುಂಬುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಕೊಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು ಒಂದು ದಿನ ಹಳೆಯದಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ನಾವು ಕಲಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅವರ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಅವರ ಜೊತೆಗಿರುತ್ತವೆ.
ಮಗುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿ ಮೊಬೈಲ್ ಇರಬಹುದು, ದೊಡ್ಡ ಕೊಠಡಿ ಇರಬಹುದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಾಲೆ ಇರಬಹುದು, ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಪರಿಶ್ರಮದ ಬೆಲೆ, ಸಮಯದ ಮೌಲ್ಯ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಸೋಲನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಕೊಟ್ಟ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಪೂರ್ಣವೇ.
ನಮ್ಮ ನಂತರವೂ ಬದುಕಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಉಡುಗೊರೆ
ಪೋಷಕರಾಗಿ ನಮ್ಮ ಗುರಿ “ನನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ನಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟ ಬರಬಾರದು” ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಆಗಿರಬಾರದು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ “ನಾನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಮಗು ಜೀವನವನ್ನು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲಂತಾಗ ಬೇಕು” ಎಂಬ ಆಶಯವೂ ಇರಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಮಗುವಿಗೆ ನಾವು ಕೊಡಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆ ಒಂದು ವಸ್ತುವಲ್ಲ — ನಮ್ಮ ನಂತರವೂ ಅದು ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಬದುಕಬಲ್ಲಷ್ಟು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.



