ಭಟ್ಕಳದ ನೆಲದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಅನಂತ ನಾಗ್ ಅವರ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾಯಾನ
ಲೇಖನ – ಉಮೇಶ ಮುಂಡಳ್ಳಿ, ಭಟ್ಕಳ
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸಹಜ ಅಭಿನಯದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ನಾಗ್ ಅವರಿಗೆ 2024ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿರುವುದು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹಾಗೂ ಸಂತಸದ ಕ್ಷಣ. ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಟ್ಕಳ, ಚಿತ್ರಾಪುರ, ಶಿರಾಲಿ ಹಾಗೂ ಮಲ್ಲಾಪುರದ ನೆಲದೊಂದಿಗೆ ಅನಂತ ನಾಗ್ ಅವರಿಗಿರುವ ಆಪ್ತ ನಂಟು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರಾಪುರದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಬಾಲ್ಯ
ಅನಂತ ನಾಗ್ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಷಗಳು ಆನಂದಾಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಚಿತ್ರಾಪುರ ಮಠದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದವು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೊದಲ 12 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಈ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪೋಷಕರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಸ್ವತಃ ಅನಂತ ನಾಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾಪುರದ ದಿನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಠದಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕ, ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ, ಭಜನೆ, ಗಣಪತಿ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕಲಿತರೆ, ಆನಂದಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಮನಾಮ, ಭಜನೆ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತದ ಸಂಸ್ಕಾರ ದೊರಕಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅದು ಕೇವಲ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪುಗೊಂಡ ನೆಲವಾಗಿತ್ತು.
ಮಲ್ಲಾಪುರದ ನಂಟು
ಅನಂತ ನಾಗ್ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲ ನಂಟು ಚಿತ್ರಾಪುರ–ಶಿರಾಲಿಯೊಂದಿಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ತಂದೆಯ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಮಲ್ಲಾಪುರಕ್ಕೂ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ಅನಂತ ನಾಗ್ ಅವರೇ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಾಪುರದ ಮನೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಅವರ ಸಹೋದರ ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳೂ ಈ ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ.
“ಮಠದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯಾಗಬೇಕಾದ ನಾನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ಒಂದು ಸೋಜಿಗ…”
ಮಠದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಬಾಲಕ ಮುಂದೆ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬೆಳಕಿನ ಲೋಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸೋಜಿಗ.
18ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅಭಿನಯದ ಪಯಣ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅನಂತ ನಾಗ್, ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದರು. ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ಅವರ ಕಲಾಯಾನದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬಯಲು ದಾರಿ, ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ, ನಾ ನಿನ್ನ ಬಿಡಲಾರೆ, ಬೆಂಕಿಯ ಬಲೆ, ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್, ಗಣೇಶನ ಮದುವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಿರುತೆರೆಯ ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್ ಕೂಡ ಅವರ ಕಲಾಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
2025ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಗೌರವವೂ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ಇದೀಗ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅವರ ದೀರ್ಘ ಕಲಾಯಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಯಶಸ್ಸಿನ ನಡುವೆಯೂ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮರೆಯದ ಕಲಾವಿದ
ಅನಂತ ನಾಗ್ ಅವರ ವಿಶೇಷತೆ ಅವರ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ತಾವು ಬೆಳೆದ ನೆಲ ಮತ್ತು ಮಠದೊಂದಿಗಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.
ಚಿತ್ರಾಪುರ ಮಠಕ್ಕೆ ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಮತ್ ಸದ್ಯೋಜಾತ ಶಂಕರಾಶ್ರಮ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಠದೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಈ ಆತ್ಮೀಯ ನಂಟು ಅವರ ಸರಳತೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಮೇರು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಚಿತ್ರಾಪುರ ಮಠಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಭೇಟಿಯಾಗುವ, ಅವರನ್ನು ಸಮೀಪದಿಂದ ನೋಡುವ ಹಾಗೂ ಸುದೀರ್ಘ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅವರ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಉಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ದೊರೆತಿರುವುದು ಬರಹಗಾರನಾದ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ಷಣ.
ಭಟ್ಕಳದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ಷಣ
ಚಿತ್ರಾಪುರದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ ಕಳೆದ ಬಾಲಕ…
ಮಲ್ಲಾಪುರದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಯುವಕ…
ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಕಲಾವಿದ…
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾತಾದ ನಟ…
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತನ್ನದೇ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ ಕಲಾವಿದ…
ಇಂದು ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಅನಂತ ನಾಗ್ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಭಟ್ಕಳ, ಚಿತ್ರಾಪುರ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ಷಣ.
ಚಿತ್ರಾಪುರದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗೌರವದವರೆಗೆ—
ಇದು ಅನಂತ ನಾಗ್ ಅವರ ಕಲಾಯಾನದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕಥೆ.
ಭಟ್ಕಳದ ಮೂಲದ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕಲಾವಿದ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ನಾಗ್ ಸರ್ ಅವರಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು. 💐🙏
