ನಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮಹಾಪೂರ. ನಿನ್ನೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಈ ದಿನ ಇಲ್ಲ. ಇಂದು ಇದ್ದಂತೆ ನಾಳೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾವಣೆ ನಿತ್ಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆ ಆ ಪುಟ್ಟ ಮನೆ ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು. ರಾಮ್ ತನ್ನ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೂ, ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಪರಿಚಿತ ಸದ್ದಿಗೆ ಅವನ ಕಿವಿಗಳು ಹಪಹಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದು ಅವನ ತಾಯಿ ಸಂಗೀತಮ್ಮ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು ಕಲಸುವ ಚಮಚದ ಸದ್ದು. ಅದೆಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಂದರೂ ಸಿಗದ ಆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಮಳ ಆ ಕೈರುಚಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಊಟದ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಕುಳಿತಾಗ ಸಂಗೀತಮ್ಮ ಮೆಲ್ಲನೆ ಕೇಳಿದರು, "ರಾಮ್, ಈ ಸಲ ಅಮ್ಮಂದಿರ ದಿನಕ್ಕೆ ಏನು ವಿಶೇಷ?". ರಾಮ್ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕ. ಅವನಿಗೆ ನೆನಪಾಯಿತು. ಅವನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ಜ್ವರ ಬಂದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮ್ಮ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಿದ್ದೆಗೆಟ್ಟು ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ತಣ್ಣೀರಿನ ಪಟ್ಟಿ ಇಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದು ಅವರು ಸುರಿಸಿದ ಆ ಬೆವರು ಇಂದು ಅವನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿತ್ತು. "ಅಮ್ಮ, ನಿನಗೆ ನೆನಪಿದೆಯೇ? ನಾನು ಮೊದಲ ಸಂಬಳ ತಂದಾಗ ನಿನಗೆ ಸೀರೆ ಕೊಡಿಸಲು ಹೋದರೆ, ನೀನು ಅದನ್ನು ನಿನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡಿಟ್ಟಿದ್ದೆ" ಅಂದ ರಾಮ್. ಸಂಗೀತಮ್ಮನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಥಕತೆಯ ತೇವವಿತ್ತು.

ಭಾನುವಾರದ ಸಂಜೆ ರಾಮ್ ಅಮ್ಮನನ್ನು ನಗರದ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಅಮ್ಮಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರಾಮ್ ಅಮ್ಮನ ಕೈಹಿಡಿದು ಸುಮ್ಮನೆ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಆ ಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಭದ್ರತೆ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಉಡುಗೊರೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿತ್ತು. "ಅಮ್ಮ, ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ನೀನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ನನಗೆ ನೀನೇ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚ," ಎಂದು ರಾಮ್ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸಂಗೀತಮ್ಮನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಆ ಸಣ್ಣ ನಗು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತಲೂ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ರಾಮ್ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದ: "ತಾಯಿ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಸಿಗುವುದು ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಮಾತ್ರ. ಅವಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುಂದರ ಕಾವ್ಯ, ಬದುಕಿನ ಕಠಿಣ ಪಾಠಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾದ ಸ್ಪರ್ಶ."

ದಿನಗಳು ಉರುಳಿದವು. ರಾಮ್ ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿ ದಿನ ಸಂಜೆ ಅಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುವ ಆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಎಂದೂ ಮರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತಮ್ಮನ ಹಳೆಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಡೈರಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವನು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದು, ಮೊದಲ ತುತ್ತು ತಿನಿಸಿದ್ದು, ಮೊದಲ ಮಾತು ಆಡಿದ್ದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ರಾಮ್ ಭಾವುಕನಾದ. ಆ ಡೈರಿಯ ಕೊನೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವಿತ್ತು: "ಮಗ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು." ಆ ಸಾಲುಗಳು ರಾಮ್ ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಇಣುಕಿದವು. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಸಂಗೀತಮ್ಮನ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾಯಿತು. ಸಣ್ಣ ಜ್ವರ ಎನ್ನಿಸಿದರೂ ರಾಮ್ ಗೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಶುರುವಾಯಿತು. ಅಂದು ಅಮ್ಮ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ಇವನನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ ಈಗ ಇವನು ಅಮ್ಮನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಬೆಡ್ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಅಮ್ಮನ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಾಗ ರಾಮ್ ಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದ್ದು - "ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ತಾಯಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ಮಗನೇ ತಾಯಿಗೆ ತಂದೆಯಾಗಬೇಕು." ಅವನು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಗಂಜಿ ಕುಡಿಸುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆದ. ಅಮ್ಮನ ಮುಖದಲ್ಲಿನ ಆ ಭರವಸೆ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗುಣ ನೀಡಿತು.

ಸಂಗೀತಮ್ಮ ಗುಣಮುಖರಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದರು. ಅಂದು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣ. ರಾಮ್ ತನ್ನ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಅಮ್ಮನ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟ. "ಅಮ್ಮ, ನಿನ್ನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು 'ಉಚಿತ ವಾಚನಾಲಯ' ಮತ್ತು 'ಕಲೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ' ತೆರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಹೆಸರೇ ಇಡುತ್ತೇನೆ," ಅಂದ. ಸಂಗೀತಮ್ಮನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಬಾಷ್ಪ ತುಂಬಿ ಬಂದವು. "ನನ್ನ ಹೆಸರು ಬೇಕಿಲ್ಲ ಮಗನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅದೇ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಉಡುಗೊರೆ," ಎಂದರು. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ರಾಮ್ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಅಜ್ಜಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ತಲೆಮಾರುಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ನಡುವಿನ ಆ ಅಮೂರ್ತ ಕೊಂಡಿ ಎಂದಿಗೂ ತುಂಡಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮ್ ಗೆ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಅರ್ಥವಾಯಿತು: ತಾಯಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಬಂಧವಲ್ಲ, ಅದು ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಚೈತನ್ಯ. ಸಂಗೀತಮ್ಮ ಒಳಗಿನಿಂದ ಕರೆದರು, "ರಾಮ್, ಊಟಕ್ಕೆ ಬಾ........" ಆ ಕರೆ ಅವನಿಗೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದ ಸಂಗೀತದಂತೆ ಕೇಳಿಸಿತು. ಆಗ ರಾಮ್ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೇಳಿದ, " ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ತಾಯಂದಿರಿಗೂ ವಿಶ್ವ ತಾಯಂದಿರ ದಿನದ ಶುಭಾಶಯಗಳು”.